Werk

Presenteïsme: herken het voorstadium van burn-out

Werkgevers en managers opgelet! Tijd om aan de bel te trekken en jouw werknemer te stoppen en te begeleiden voordat hij echt ziek gaat worden! ‘Wanneer ik me ziek voelde ging ik liever naar het werk dan dat ik thuis bleef want wanneer ik thuis bleef stelde ik me aan en zadelde ik mijn collega’s met werk op. Ik ging maar door met werken, maar raakte uiteindelijk uitgeput in 2012.’ Herkenbaar? Voor veel mensen wel. Dit word ook wel presenteïsme genoemd. 

Presenteïsme is het gedrag van een werknemer die ondanks fysieke of psychische gezondheidsproblemen blijft werken, terwijl hij of zij eigenlijk thuis zou moeten blijven. Wanneer jij blijft doorwerken ( wat er ook gebeurt) heeft dat na verloop van tijd negatieve gevolgen voor de kwaliteit van je werk maar ook je productiviteit. Het risico op depressie, burn-out en hart- en vaatziekten neemt toe wanneer je maar door blijft rennen. Daarnaast maak je sneller fouten door onoplettendheid.

Hogere kosten

Uit nationaal en internationaal onderzoek blijkt dat presenteïsme – net als absenteïsme ( afwezigheid) voor hogere kosten zorgt. Iemand die ziek is en toch aan het werk gaat presteert minder. Hij krijgt dus hetzelfde salaris voor minder output.

Nu kan je als manager op korte termijn redeneren dat dat altijd nog goedkoper is dan thuisblijven, een vervanger inhuren, collega’s het werk over laten nemen enzovoort. Bekijk het eens op de langere termijn: het kost uiteindelijk extra geld.

WIST JE DAT: “De totale aan gezondheid gerelateerde kosten van bedrijven wereldwijd wordt geschat op 150 miljard euro per jaar. Van deze kosten komt 63 procent voort uit het verlies van productiviteit door aanwezigheid op het werk bij ziekte. De overige 37 procent is samengesteld uit de kosten van medische behandelingen, absenteïsme en handicaps (Hemp, 2004)”

Onvrijwillig presenteïsme

In het geval van onvrijwillig presenteïsme, dat het vaakst voorkomt en het langst duurt (meer dan 10 dagen per jaar), oordeelt de werknemer dat hij onmogelijk afwezig kan zijn en/of is hij bang voor een aanzienlijk financieel verlies (dat geldt bijvoorbeeld voor de tijdelijke werknemer die op een vast contract hoopt of voor de autohandelaar die zijn zaak moet sluiten als hij afwezig is).

Vrijwillige presenteïsme

In het andere geval kiest de werknemer er vrijwillig voor om op het werk te blijven. Redenen: het plezier om te gaan werken, een gevoel van betrokkenheid, de schrik om zijn baan te verliezen, iemands persoonlijkheid, de bedrijfscultuur, niet-vervangbaarheid op het werk, de thuissituatie … Bij workaholics is de kans reëel dat ze niet gaan werken zien als een teken van zwakte of een gebrek aan motivatie..

2 Comments

  1. Hoi Inge, mooi artikel. Ik kende het woord niet eens. Maar ik had in 2011 dus “last” van vrijwillig presentaisme. Ik voelde me op het werk het beste. Dat was het enige wat ik goed kon. Waar ik onmisbaar was (dacht ik). Het werk gaf mij bestaansrecht. Hierdoor legde ik de lat hoog. Als er iets mis ging was het direct mijn schuld vond ik. Al had ik er niet eens invloed op kunnen hebben. Ik voelde wel spanning maar negeerde dit. Achteraf ben ik jaren op pure adrenaline doorgegaan. Ik voelde me prima op het werk maar thuis was ik niks waard. Vaatdoek en kort lontje voor mijn omgeving. Ineens was het op. Belandde ik op de hartbewaking. Ik snapte er niks van. Wilde alleen maar terug naar mijn werk. Het was een rouwproces om me aan mijn burn out toe te geven. Mijn baas was degene die het verschil maakte. Niet door te zeggen:”schiet is op je zorgt voor onkosten” maar door juist te betalen voor begeleiding en een goed reintegratietraject toen ik daar na 8 maanden wel klaar voor was. Hij zei:”Sil dit ga je hopelijk maar 1 keer in je leven meemaken, maar je komt hieruit, en sterker. Neem je tijd! Niemand is onvervangbaar, ook jij niet.” Voor mij waren dit de woorden die ik nodig had. Ik ben hem nog steeds zeer dankbaar. Dit heeft ervoor gezorgd dat het bij mij “maar” 11 maanden duurde voordat ik weer volledig inzetbaar was. Omdat hij mij ruimte gaf voelde ik ruimte en ging herstel uiteindelijk sneller. En ook daarna bleef ik nog 1.5 jaar begeleiding krijgen. Wat ik nooit had gedacht toen ik er midden in zat; ik ben alweer jaren terug, sterker dan ooit. Doordat ik vertrouwen voelde. Ik heb ook gezien hoe ongeduldige leidinggevenden en arbeidsconflicten mijn lotgenoten nog meer stress bezorden dan ze al hadden. Sommigen zijn nooit meer aan het werk gekomen omdat deze stress een blokkade voor herstel betekende. Eeuwig zonde, niet alleen duur, ook voor de maatschappij, maar voor een persoon funest voor het vertrouwen in jezelf.

    • Inge van Berlo

      Hey Silke, dankjewel voor je reactie en het delen van je verhaal. Herkenbaar je verhaal. Bij mij was er voorafgaand aan mijn burn-out ook sprake van vrijwilig presenteïsme. Het koste me veel tijd om het in te zien en accepteren maar uiteindelijk ben ik er net zoals jou sterker uitgekomen. Groetjes en fijne dag.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*